Η ιατρική μας προσέγγιση στη στείρωση γάτας βασίζεται στις ιδιαίτερες φυσιολογικές και ορμονικές ανάγκες του θηλυκού ζώου, καθώς και στη μακροπρόθεσμη διαφύλαξη της υγείας του.
Αναπαραγωγική φυσιολογία της θηλυκής γάτας
Οι γάτες είναι πολυοιστρικά ζώα, δηλαδή εμφανίζουν πολλαπλές περιόδους οίστρου κατά τη διάρκεια του έτους.
Η εφηβεία ξεκινά συνήθως γύρω στον 7ο–8ο μήνα ζωής.
Η γάτα παρουσιάζει προκλητή ωοθυλακιορρηξία, η οποία συμβαίνει μετά την παρουσία αρσενικού και την έναρξη των συζεύξεων.
Στείρωση γάτας και μύθοι γύρω από την αναπαραγωγή
Η απόφαση του ιδιοκτήτη σχετικά με τη στείρωση της γάτας πρέπει να βασίζεται:
-
στη διαφύλαξη της υγείας του θηλυκού ζώου (βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα)
-
στη δυνατότητα υπεύθυνης διάθεσης των μικρών
και όχι στον μύθο ότι η γάτα ή ο σκύλος «πρέπει να γεννήσει έστω μία φορά».
Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, η εγκυμοσύνη:
-
δεν προσφέρει ψυχολογικό όφελος
-
δεν βελτιώνει τη συμπεριφορά του ζώου
Πότε θεωρείται κατάλληλη η στείρωση
Κανένα θηλυκό ζώο:
-
που δεν έχει ολοκληρώσει την ανάπτυξή του
-
ή είναι υπερήλικο
δεν θα πρέπει να υποβάλλεται στη δοκιμασία της εγκυμοσύνης και του τοκετού.
Γενικά:
-
Κατάλληλο διάστημα: από τη δεύτερη περίοδο οίστρου και μετά
-
Έως περίπου την ηλικία των 5–6 ετών
Εάν δεν υπάρχει πρόθεση αναπαραγωγής, συνιστάται η έγκαιρη χειρουργική στείρωση.
Μετά από επαναλαμβανόμενους οίστρους, στις γάτες μπορεί να ξεκινήσει ο ορμονικός κύκλος των ψευδοκυήσεων, με σοβαρές επιπτώσεις:
-
στους μαστούς (μαστίτιδες, όγκοι)
-
στη μήτρα (πυομήτρα, όγκοι)
Ανάλογες συνέπειες παρατηρούνται και στους σκύλους, συχνά με πιο έντονα συμπτώματα.
Μέθοδοι στείρωσης γάτας
Φαρμακευτική ή χειρουργική;
Φαρμακευτική στείρωση
Χρησιμοποιούνται ορμονικά σκευάσματα:
-
προγεσταγόνα
-
ανδρογόνα
-
οιστρογόνα
(ως αντισυλληπτικά ή εκτρωτικά)
Πλεονεκτήματα
-
Εύκολη εφαρμογή
-
Χαμηλό αρχικό κόστος
-
Αναστρέψιμη, αν αλλάξει η απόφαση του ιδιοκτήτη
Μειονεκτήματα
-
Δεν έχει μόνιμο αποτέλεσμα
-
Δεν είναι πάντα αποτελεσματική
-
Πολλές και σοβαρές παρενέργειες:
-
παχυσαρκία
-
πολυδιψία – πολυουρία
-
αλλαγές συμπεριφοράς (λήθαργος, επιθετικότητα)
-
προβλήματα επινεφριδίων (ιδιαίτερα επικίνδυνα στις γάτες)
-
σακχαρώδης διαβήτης
-
γαστρεντερικές διαταραχές
-
πυομήτρα
-
γαλακτόρροια
-
καρκίνος μαστών
-
ηπατικές και παγκρεατικές βλάβες
-
απλαστική αναιμία
-
ακόμη και θάνατος
-
Σημαντική επισήμανση
Τα ενέσιμα εκτρωτικά σκευάσματα πρέπει να χορηγούνται εντός 24–72 ωρών από την ανεπιθύμητη σύζευξη.
Αντίστοιχα, τα αντισυλληπτικά πρέπει να δίνονται έγκαιρα, πριν την εμφάνιση του οίστρου.
Χειρουργική στείρωση γάτας
Ωοθηκυστερεκτομή
Η χειρουργική στείρωση περιλαμβάνει την αφαίρεση ωοθηκών και μήτρας.
Πλεονεκτήματα
-
Μόνιμο αποτέλεσμα
-
Σημαντική αύξηση του προσδόκιμου ζωής (στις γάτες μπορεί να διπλασιαστεί)
-
Μείωση κινδύνων από:
-
περιπλάνηση
-
τροχαία
-
δηλητηριάσεις
-
καυγάδες
-
Επιπλέον:
-
Μηδενίζεται ο κίνδυνος πυομήτρας και καρκίνου μήτρας
-
Εξαλείφεται ο καρκίνος ωοθηκών
-
Μειώνονται εκθετικά οι πιθανότητες καρκίνου μαστών, ιδιαίτερα όταν η στείρωση γίνει έγκαιρα
Η χειρουργική στείρωση γάτας:
-
δεν επηρεάζει τον ψυχισμό ή τον χαρακτήρα του ζώου
-
δεν επηρεάζει τη σωματική ανάπτυξη, εφόσον τηρούνται τα σωστά ηλικιακά όρια
Μειονεκτήματα χειρουργικής στείρωσης
-
Τάση για παχυσαρκία
Αντιμετωπίζεται με:
-
προσαρμογή ποσότητας τροφής
-
ειδική τροφή για στειρωμένες γάτες
-
αύξηση καθημερινής άσκησης
Στείρωση γάτας: πράξη υπευθυνότητας
Ο έλεγχος της αναπαραγωγής μέσω της στείρωσης γάτας αποτελεί:
-
πράξη φροντίδας για την υγεία του ζώου
-
πράξη κοινωνικής υπευθυνότητας
-
συμβολή στην πρόληψη δημιουργίας αδέσποτων
Η στείρωση προστατεύει τη γάτα σας, το κοινωνικό σύνολο και το περιβάλλον. Η χειρουργική στείρωση θεωρείται ασφαλής και ωφέλιμη πρακτική, σύμφωνα με διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες για την υγεία της γάτας.
Κυριακίδου Μαρία – Κτηνίατρος Κτηνιατρείο ΘεσσαλονίκηΠίνακας Περιεχομένων